जाणून घ्या
नक्षत्रे, राशी, मुहूर्त आणि घरच्या साधनेवर स्पष्ट मार्गदर्शिका, कुटुंबांसाठी लिहिलेल्या, ज्योतिषाच्या अवघड परिभाषेशिवाय.
दिवस आणि पत्रिकेचा वापर
पंचांगातील दिवस प्रत्यक्षात कसा पाहतात
पाच अंगे, केवळ एक शब्द नव्हे: तिथी, वार, नक्षत्र, योग, करण. दिवस म्हणजे त्यांचा आपापसातला वादविवाद.
अभिजित मुहूर्त कशासाठी
अभिजित म्हणजे स्थानिक मध्यान्हाभोवतीचा लहान कालावधी, सूर्योदयापासून मोजलेला. ही पारंपरिक सवलत आहे, सर्वत्र लागू होणारे 'होय' नव्हे.
राहुकाळ, आणि लोक खरंच काय थांबवतात
राहुकाळ म्हणजे दिवसातील दीड तासांचा कालावधी, वारानुसार बदलतो. लोक नव्या सुरुवाती थांबवतात; रुग्णालय थांबवत नाहीत.
घाबरून न जाता विवाह मुहूर्त निवडणे
लग्नाचा दिवस म्हणजे गाळणी लावलेले पंचांग आणि दोन कुटुंबे. गाळणी पारंपरिक आहे. नंतर एकत्र जेवायचे असते ती कुटुंबेच.
गृहप्रवेश, त्याचे संकट न बनवता
घरात प्रवेश करणे ही एक सुरुवात आहे. उपयोगी प्रश्न असे: कोणता दिवस, कोणती वेळ, आणि काहीही झाले तरी आज रात्री तिथे कोणाला झोपावेच लागणार आहे का.
नामकरण, साध्या स्वरूपात
मुलाचे नाव कुटुंब ज्या दिवशी एकत्र जमू शकेल त्या दिवशी ठेवतात. मुलाचे नक्षत्र आणि विधीची तिथी, दोन्ही चर्चेत असतात. एक दुसऱ्याची जागा घेत नाही.
जन्मकुंडली सावकाश वाचणे
कुंडली म्हणजे एका विशिष्ट क्षणी, एका विशिष्ट ठिकाणचे आकाश. लग्न, चंद्र, नऊ ग्रह, भाव, दशा. त्यानंतरच, आणि फक्त त्यानंतरच, एक वाक्य.
लग्न म्हणजे सूर्यराशी नव्हे
लग्न म्हणजे जन्माच्या वेळी पूर्व क्षितिजावर उगवणारी राशी. सूर्यराशी म्हणजे जिथे सूर्य होता ती. त्या फक्त कधीकधीच एकच असतात.
विंशोत्तरी दशा, सोप्या भाषेत
चंद्राच्या नक्षत्रापासून सुरू होणारे, नऊ ग्रहांच्या कालखंडांचे 120 वर्षांचे घड्याळ. महादशा हे लांब प्रकरण. अंतर्दशा त्यातील उपविभाग.
घरी दिवा लावणे
संध्याकाळी दिवा लावणे हे घरातील नित्यकर्म आहे. अनेकजण म्हणतात ती ओळ अनेक पुस्तकांत छापलेली आहे. एखाद्या विशिष्ट अध्याय-श्लोकाचा दावा इथे केलेला नाही.
घरची गणेशपूजा, रचलेले टप्पे नाहीत
ॲप सोळा टप्प्यांची पूजा स्वतःहून रचणार नाही. जिथे अभ्यास केलेली विधी-पद्धत उपलब्ध आहे, तिथे तुम्ही प्रश्न विचारायला थांबलात तरी विधी इंजिन तुमची जागा लक्षात ठेवते.
एकादशी, गृहस्थाला भेटते तशी
एकादशी अकरावी तिथी, एका चांद्र महिन्यात दोनदा. उपवासाची रीत घर आणि संप्रदायानुसार बदलते. तिथी बदलत नाही.
पॉकेट पंडित काय रचणार नाही
रचलेला श्लोक नाही, रचलेली जन्मवेळ नाही, वैद्यकीय सल्ला नाही, शाप नाही. जे निश्चित नाही ते स्पष्टपणे सांगितले जाते.
सत्तावीस नक्षत्रे
अश्विनी, प्रवासाआधी विचारले जाणारे नक्षत्र
सामान्य पंचांगात अश्विनी हे सत्तावीस नक्षत्रांतील पहिले नक्षत्र आहे. कोणी प्रवासाला निघताना किंवा उपचार सुरू करण्यापूर्वी कुटुंबे याबद्दल विचारतात.
भरणी, आणि घरातील वडीलधारी माणसे आवाज का खाली करतात
भरणी हे दुसरे नक्षत्र. पंचांगे ते यमाशी जोडतात. नव्या सुरुवातीसाठी कुटुंबे हा दिवस जड मानतात, आणि जे पार पाडायचेच आहे त्यासाठी योग्य मानतात.
कृत्तिका, कापण्याचे नक्षत्र
सामान्य यादीत कृत्तिका अग्नीशी जोडलेली आहे. काही कापायचे, शिजवायचे किंवा स्पष्टपणे ठरवायचे असेल तेव्हा लोक या नक्षत्राकडे पाहतात.
रोहिणी, लागवडीसाठी आवडणारे नक्षत्र
रोहिणी हे चौथे नक्षत्र. पंचांग याला सुपीक म्हणते. शेतकरी आणि घर बांधणारे आजही हे नक्षत्र शोधतात.
मृगशीर्ष, शोधणारे नक्षत्र
मृगशीर्ष म्हणजे हरणाचे डोके. शोध घेणे, थोडा प्रवास आणि लवकर स्थिर न होणे यांच्याशी लोक हे नक्षत्र जोडतात.
आर्द्रा, वादळाचे नक्षत्र
सामान्य यादीत आर्द्रा रुद्राची आहे. एक अश्रू, सगळे धुवून काढणारा पाऊस, आणि लग्नाच्या वरातीसाठी नसलेला दिवस.
पुनर्वसू, परतणे
पुनर्वसू म्हणजे पुन्हा वसणे, पुन्हा घरी परतणे. नेहमीच्या यादीत देवता अदिती. घरी परतण्यासाठी लोक हे नक्षत्र निवडतात.
पुष्य, ज्यावर आजी विश्वास ठेवतात
पुष्य हे पोषण करणारे नक्षत्र. सामान्य तक्त्यात देवता बृहस्पती. चांगल्या सुरुवातीसाठी बहुतेकदा हेच नक्षत्र मान्य केले जाते.
आश्लेषा, गुंडाळलेले नक्षत्र
यादीत आश्लेषा नागांची. लग्नात ती काळजीपूर्वक बघतात. त्या दिवशी जन्मलेल्यांवर हा शिक्का नाही.
मघा, पितरांचे आसन
मघा हे दहावे नक्षत्र. सामान्य यादीत देवता पितर. हे पूर्वज, आसन आणि वंश यांचे नक्षत्र आहे; उगाच केलेल्या उद्घाटनासाठी नाही.
पूर्वाफाल्गुनी, आधीचे अंजिराचे झाड
दोन फाल्गुनी नक्षत्रांपैकी आधीचे. सहसा सांगितली जाणारी देवता भग, म्हणजे आनंदाचा वाटा. विश्रांती, संगीत आणि लग्नातील निवांत क्षण इथे एकत्र येतात.
उत्तराफाल्गुनी, नंतरचे नक्षत्र, आणि वचन
नंतरच्या फाल्गुनीसाठी आर्यमा. करार, आश्रय, आणि लग्नातील मेजवानी नसलेला बंध.
हस्त, हात
हस्त म्हणजे हात. नेहमीच्या यादीत देवता सविता. हस्तकला, बोटांची कुशलता आणि विचारपूर्वक केलेली खरेदी या नावाखाली येतात.
चित्रा, चमकणारे काम
चित्रा हा तेजस्वी तारा; पाश्चात्य परंपरेत स्पाइका, भारतीय यादीत त्वष्टा किंवा विश्वकर्मा. रूप, रचना आणि घडवलेली वस्तू.
स्वाती, स्वतःहून हलणारे
पाश्चात्य परंपरेत स्वाती म्हणजे आर्क्टुरस, आणि भारतीय यादीत वायूचे नक्षत्र. वाकते पण मोडत नाही असे कोवळे रोप.
विशाखा, दोन फांद्या
विशाखा दोन फांद्यांचे नक्षत्र. यादीत इंद्र आणि अग्नी वाटून घेतात. एक ध्येय, दोन रस्ते.
अनुराधा, मैत्रीचे नक्षत्र
अनुराधा विशाखेनंतर. यादीत मित्र. मैत्री टिकवणारी भक्ती, आणि सोबतींसह प्रवास.
ज्येष्ठा, थोरली
ज्येष्ठा म्हणजे नावातच थोरले नक्षत्र. सहसा सांगितली जाणारी देवता इंद्र. अधिकार, मोठे भावंड, आणि एखाद्या गोष्टीचा शेवट.
मूळ, मुळाचे नक्षत्र
मूळ नक्षत्र म्हणजे मुळे. सामान्य तक्त्यात देवता निरृती. उपटून टाकण्यासाठी याचा विचार करतात, आणि बेफिकीरपणे पहिला दगड रचण्यासाठी हे टाळतात.
पूर्वाषाढा, आधीचा विजय
आधीचे आषाढा नक्षत्र. सामान्य यादीत देवता आपः, म्हणजे जल. घोषणा, स्नान आणि अजून न संपलेली मोहीम.
उत्तराषाढा, टिकणारा विजय
नंतरचे आषाढा नक्षत्र. सहसा सांगितली जाणारी देवता विश्वेदेव. घोषणेनंतरचा कायमचा तोडगा.
श्रवण, ऐकणे
श्रवण म्हणजे ऐकणे. यादीत विष्णू. शिकणे, ऐकणे, आणि अनेक ओणम व श्रावण व्रतांचे दिवस.
धनिष्ठा, ढोल
धनिष्ठा म्हणजे सर्वांत समृद्ध ढोल. सहसा सांगितली जाणारी देवता वसू. ताल, फिरते धन आणि मिरवणूक.
शततारका, शंभर वैद्य
शततारका म्हणजे शंभर वैद्य. यादीत वरुण. उपचार, गुपित, आणि आकाशाचा मोकळा भाग.
पूर्वाभाद्रपदा, खाटेचा जळता पाय
आधीचे भाद्रपदा नक्षत्र. देवता अज एकपाद, एका पायाची आग. तप, कठीण व्रत, आणि चितेच्या अग्नीचा जवळचा नातेवाईक.
उत्तराभाद्रपदा, होडीखालील खोली
नंतरचे भाद्रपदा नक्षत्र. सहसा सांगितली जाणारी देवता अहिर्बुध्न्य, खोल पाण्यातील सर्प. जळल्यानंतरची शांतता.
रेवती, शेवटची, आणि सुरक्षित पोच
रेवती सत्तावीस नक्षत्रांची समाप्ती करते. रस्त्याचे रक्षण करणारे पूषा सामान्य यादीतील देवता आहेत. प्रवासाचा शेवट, परत आणलेला कळप, आणि सौम्य असा शेवटचा तारा.
बारा राशी
मेष, आणि ती तुमची सूर्यराशी का नाही
मेष म्हणजे निरयन राशीचक्रातील मेष (Aries). या परंपरेत उदयराशी, म्हणजे लग्न, कुंडलीचे नेतृत्व करते. सूर्याची राशी नऊ घटकांपैकी एक आहे.
वृषभ, बैल
वृषभ म्हणजे निरयन राशीचक्रातील बैल. सामान्य पद्धतीत शुक्र त्याचा स्वामी आहे. स्थिरता हा वर्गात शिकवला जाणारा सोपा शेरा आहे, आणि तो फक्त शेराच आहे.
मिथुन, जोडी
मिथुन म्हणजे जुळे. प्रमाण पद्धतीत बुध या राशीचा स्वामी. वाणी, दोन कामे, आणि दोन दुकाने असलेली गल्ली.
कर्क, खेकडा आणि घर
कर्क म्हणजे खेकडा. चंद्र तिचा स्वामी. घर, आई, आणि मनःस्थितीची भरती हे वर्गात शिकवले जाणारे विषय आहेत, निकाल नव्हे.
सिंह, सिंहासनाशिवाय
सिंह म्हणजे सिंह. सूर्य त्याचा स्वामी. पाठ्यपुस्तके अधिकार हा विषय सांगतात. विषय म्हणजे बक्षीस नव्हे.
कन्या, काळजीची राशी
कन्या म्हणजे निरयन कन्या; हे नाव व्यक्तीपेक्षा वर्गीकरणाबद्दल अधिक आहे. बुध स्वामी. तपशील, आजार आणि हस्तकला.
तूळ, तराजू
तूळ तराजू. शुक्र. करार, जोडीदार, आणि दोन्ही बाजू तोलण्याचा प्रयत्न.
वृश्चिक, विंचू, आणि आठवे
वृश्चिक म्हणजे विंचू. सामान्य पद्धतीत मंगळ स्वामी. नैसर्गिक क्रमातील आठवी राशी, म्हणून पाठ्यपुस्तके लपलेल्या गोष्टींबद्दल बोलतात. लपलेले म्हणजे घाणेरडे नव्हे.
धनु, धनुष्य
धनु म्हणजे धनुष्य. गुरु स्वामी. शिक्षक, लांबचा रस्ता आणि नैसर्गिक क्रमातील नवव्या राशीचे विषय.
मकर, डोंगरावरील बकरा
मकर म्हणजे जुन्या चित्रांतील समुद्री बकरा, आणि शनी त्याचा स्वामी. वर्षानुवर्षे चालणारे काम. नैसर्गिक क्रमातील दहावी राशी.
कुंभ, घागर
कुंभ म्हणजे पाण्याची घागर. सामान्य पद्धतीत शनी स्वामी, आणि नैसर्गिक क्रमातील अकरावी राशी म्हणजे लाभ आणि माणसांचे वर्तुळ.
मीन, दोन मासे
मीन ही शेवटची राशी, दोन मासे. गुरु स्वामी. नैसर्गिक क्रमातील बारावी: शेवट, झोप, खर्च आणि दिले जाणारे.